Smart Science Wikia
Advertisement

Tungurahua-volcano-erupt0316 grande.jpg

Núi lửa là một nơi mà các vật chất từ bên trong Địa cầu giải phóng lên bề mặt. Thành phần chính bao gồm đá nóng chảy đến từ một lớp trên trái đất được gọi là Vỏ trái đất. Bạn có biết chất lỏng magma được gọi là gì khi ra đến bề mặt trái đất? Chúng được gọi là Dung nham. Bạn nghĩ tất cả các núi lửa đều như nhau? Không hẳn thế. Chúng khác nhau về cách phun trào cũng như có hình dạng khác nhau. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các thành phần trong núi lửa để xem điều gì làm cho chúng độc đáo như vậy. Và chúng ta sẽ học về những việc làm mà các kỹ sư đang làm để giúp phát hiện núi lửa phun trào

Cấu tạo[]

Partsofvolcano grande.jpg

Một núi lửa có nhiều thành phần cơ bản. Dưới núi lửa có một túi chứa đá nóng chảy được gọi là lò dung nham. Đá nóng chảy hay còn gọi là dung nham chảy qua một vết nứt được gọi là miệng núi lửa từ lò magma đến bề mặt trái đất. Magma thoát ra khỏi núi lửa qua miệng núi lửa và trở thành dung nham. Và nếu núi lửa phun trào dữ dội, các tro và đá sẽ bắn lên bầu trời. Nhiều vật chất thoát khỏi núi lửa và tụ lại bên hông núi lửa, chồng chồng lớp lớp, các lớp này được gọi là lớp khoáng chất. Sau nhiều vụ phun trào, các lớp này chồng lên nhau hình thành hình dạng nón của núi lửa bây giờ.

Phân loại[]

Có 3 loại núi lửa chính là: núi lửa hình thang, núi lửa hình dạng lá chắn và núi lửa hình chóp.

núi lửa hình than

1. Núi lửa hình than là loại núi lửa phổ biến, thường khá nhỏ với bề mặt dốc và miệng núi lửa hình cái tô. Chúng phun hầu hết các mảnh đá nhỏ gần miệng núi lửa và hình thành một hình nón nhỏ từ các lớp tích tụ dung nham nguội.

Mauna Loa ở Hawaii

2. Núi lửa hình dạng lá chắn được hình thành từ một lượng lớn dung nham lỏng. Dung nham phun ra khỏi miệng núi lửa và chảy xuống triền núi, tạo thành một hình nón rộng thoai thoải. Mauna Loa ở Hawaii là một núi lửa hình dạng này và là núi lửa lớn nhất thế giới!

Ngọn núi St. Helens ở Washington

3. Núi lửa hình chóp là một núi lửa có hình dạng nón cao và bề mặt núi rất dốc, đây là điển hình mà hầu hết mọi người hình dung khi nói đến núi lửa. Chúng được tạo thành từ những vụ phun trào dữ dội của đá và nham thạch. Hình dáng của chúng được làm từ lớp tro (tro bụi và đá đã bị phun ra bầu trời) và dung nham nguội. Ngọn núi St. Helens ở Washington là một ví dụ.

Sự phun trào[]

Khi núi lửa phun trào, chúng ta không thể ngăn chặn sức mạnh hủy diệt khủng khiếp của nó. Hy vọng lớn nhất của chúng ta chính là phát hiện ra dấu hiệu trước khi chúng bắt đầu phun trào để cảnh báo cho người dân sống xung quanh đó có thể di tản. Các nhà khoa học và kỹ sư chế tạo ra các thiết bị thông báo chúng ta biết khi nào vụ phun trào có thể xảy ra.

Một vài dấu hiệu thể hiện núi lửa sắp phun trào bao gồm động đất, rò rỉ khí ga, thay đổi vùng từ trường và bản thân núi lửa thay đổi hình dáng. Động đất bắt đầu khi lớp magma đang trào lên bên trong núi lửa. Các kỹ sư sử dụng thiết bị gọi là địa chấn kế (phát hiện rung động) để phát hiện những trận động đất này. Khi lò magma trở nên lớn hơn, đánh dấu khả năng của vụ phun trào, lớp đá bên trên lò sẽ được đẩy lên, thay đổi hình dạng của núi lửa. Đề phát hiện sự thay đổi của hình dáng núi lửa, chúng tôi khảo sát ngọn núi hoặc dùng thiết bị được gọi là đồ đo độ nghiêng (phát hiện sự thay đổi độ nghiêng của cấu trúc). Các thiết bị khác đo lường lượng khí ga thoát ra khỏi núi lửa như một dấu hiệu khác của vụ phun trào. Các kỹ sư thiết kế và dựng một công cụ phát thiện những thay đổi cực nhỏ của núi lửa để những người dân xung quanh núi lửa có thể được cảnh báo kịp thời và sống an toàn.

Advertisement